Gỏi cuốn

Lịch sử & các phiên bản

Gỏi cuốn là một biến thể của món bò bía (薄餅) của người Tiều di cư sang miền Nam sau thời kỳ biến động chính trị ở Trung Quốc sau khi nhà Minh chuyển giao sang nhà Thanh vào giữa thế kỷ 17.

Trong khi món bò bía Tiều Châu truyền thống sử dụng vỏ làm từ bột mì, bên trong nhân gồm rau xào, lạp xưởng và trứng, thì món gỏi cuốn đã phát triển thành một món ăn tươi không chiên để phù hợp với khí hậu nóng ẩm và lối sống bận rộn của người lao động khẩn hoang (dễ mang theo, ăn ngay không cần hâm nóng). Vỏ bằng bột mì thì được thay thế bằng bánh tráng gạo, nhân xào chín được thay thế bằng nhân luộc như tôm luộc, thịt heo ba chỉ luộc ăn kèm với bún tươi và các loại rau thơm như hẹ, rau húng quế và xà lách.

Trong khi các nguyên liệu chính của gỏi cuốn hầu như thống nhất giữa các vùng miền, thì nước chấm ăn kèm có sự khác biệt lớn:

• Miền Nam: Gỏi cuốn được phục vụ kèm tương đen hoặc nước chấm ngọt làm từ tương hột vốn được làm từ đậu nành lên men kết hợp với bơ đậu phộng, phủ rau ngâm chua và đậu phộng giã nhỏ
• Duyên hải miền Trung: Thường được ăn kèm với mắm nêm (một loại nước chấm cay nồng làm từ cá cơm lên men), tỏi, ớt và được cân bằng hương vị bằng dứa (thơm)
• Miền Bắc: Ăn kèm với nước mắm chua ngọt thanh nhẹ

Phiên bản Thìa Gỗ

Phiên bản gỏi cuốn của Thìa Gỗ hiện được làm theo phiên bản miền Nam không thịt heo với vỏ là bánh tráng gạo và tôm luộc, bún tươi, các loại rau thơm như hẹ, rau húng quế, rau húng lủi, xà lách, rau diếp cá, giá đỗ… làm nhân. Khác với nước chấm làm từ đậu nành lên men hoặc tương đen như truyền thống, nước chấm gỏi cuốn Thìa Gỗ làm từ tương hạt mè kết hợp với thịt bò băm. Đậu phộng rang giã nhỏ được rắc lên trên tạo độ bùi và âm thanh khi thưởng thức

Cách nấu

Đầu tiên, người đầu bếp trải phẳng một tờ bánh tráng gạo đã được làm ẩm bằng nước xuống một mặt phẳng. Tiếp theo, các nguyên liệu làm nhân được xếp tuần tự thành một đường ngang vào giữa bánh tráng: bún tươi, sau đó là xà lách, giá đỗ và rau thơm. Khi bánh tráng được gấp lại và cuộn về phía trước, tôm luộc được đặt sao cho phần màu đỏ lộ ra ngoài qua lớp bánh tráng mỏng. Cứ thế cuộn đến cuối cùng và niêm phong.

Cách ăn

Cầm một cuốn gỏi cuốn lên, chấm trực tiếp vào nước chấm rồi thưởng thức